Pinangunahan ng Alliance of Concerned Teachers (ACT) Philippines ang walkout para sa edukasyon at kontra korapsyon ng libu-libong mga guro, manggagawa at estudyante sa edukasyon sa ilalim ng rehimeng Marcos noong Oktubre 3. Ipinahayag nila sa demonstrasyon ang kanilang anim na puntong kahingian sa rehimeng Marcos.

Panawagan ng sektor ang pagtaas ng sweldo at benepisyo para sa mga guro at kawani, pagtaas ng badyet sa edukasyong tungong 6% ng gross domestic product ng bansa, pagpapanagot sa mga kurakot at mandarambong, pagpapatigil sa mga atake sa karapatan ng mga guro at panghihimasok ng militar sa paaralan, pagtakwil sa kolonyal, komersyalisado at mapanupil na sistema ng edukasyon at labanan ang dayuhang panghihimasok at pang-uudyok ng gera.

Sa kabila ng pag-ulan, nagmartsa sila mula España Boulevard tungong Mendiola sa Maynila. Ang demonstrasyon ay bahagi ng kanilang paggunita sa taunang World Teachers’ Day na ipinagdiriwang tuwing Oktubre 5.

“Hindi simpleng selebrasyon ang World Teachers’ Day ngayong taon. Ginugutom, pinapabayaan, at ginagawang palabigasan ng mga tiwaling upisyal ang pondo ng mamamayan kasama na ang pondo para sa edukasyon,” ayon Vladimer Quetua, tagapangulo ng ACT Philippines. Aniya, makatwiran na ang tugon ng mga guro sa mga isyung ito ay kolektibong aksyon ng paniningil laban sa korapsyon at pagtindig para sa sweldo, edukasyon at karapatan.

Dagdag pa ng lider-guro, habang nilulunod sa kapabayaan ang mga guro at estudyante ay sagad-sagaran naman ang bilyun-bilyong ibinubuhos sa bulsa ng mga upisyal at sa mga proyektong ginagawang gatasan ng kikbak. “Hayagang larawan ito ng nabubulok na sistemang burukrata kapitalismo,” ayon kay Quetua.

Sa sektor ng edukasyon, nalantad ang ilang mga katiwalian at korapsyon ng gubyerno. “Habang kulang ng 165,000 klasrum sa buong bansa, nakakangitngit ang balitang higit 1,000 na bagong klasrum ang hindi magamit dahil substandard ito,” ayon sa ACT National Capital Region (NCR) Union.

Liban dito, pinuna ng unyon ang iba pang mga proyekto ng Department of Education (DepEd) na posibleng ginawang palabigasan at kinuhaan ng kikbak ng mga burukratang kapitalista at pulitiko. Ilan dito ang ₱5.6 bilyon pondo sa feeding program na ibinili ng mga bulok na pagkain (2023);₱6.9 bilyon ng unliquidated cash advance ng DepEd (2023); ₱2.4 bilyon overpriced at outdated na mga DepEd laptop (2021); ₱150 milyon confidential funds ng DepEd na nilustay ni Sara Duterte (2022); at ₱370 million service vehicles ng DepEd (2019).

Anang unyon, sa totoo ay mahaba pa ang listahan ng mga anomalya sa alinmang adminsitrasyon dahil sadyang nakatatak na sa sistema ang talamak na korapsyon. “Hindi na dapat palampasin ang pagnanakaw sa kaban ng bayan. Mula sa pinakamataas na opisyal hanggang sa mga kontraktor at padrino nila sa kongreso at Malacañang—lahat ng sangkot, dapat managot! Kasuhan at ikulong ang mga kawatan, at ibalik sa mamamayan ang ninakaw na yaman,” anito.

Walkout sa PNU

Lumahok sa araw ng walkout ng mga guro at manggagawa sa edukasyon ang mga estudyante ng edukasyon sa Philippine Normal University (PNU). Ang PNU ang pangunahing unibersidad na nagsasanay ng mga guro at manggagawa para sa sektor ng pagtuturo.

Tinatayang 1,000 estudyante ang lumabas sa kanilang mga klasrum at nagprotesta sa kampus sa araw na iyon. Ito ang pinakamalaking pagkilos sa unibersidad sa loob ng halos dalawang dekada. Matapos ang kanilang programa sa kampus, sumanib sila sa pagtitipon ng mga guro sa España Boulevard bago nagmartsa tungong Mendiola.

Pinangunahan ng PNU University Student Council Central Student Council (USC CSC) ang pagkilos ng mga organisasyon sa kampus. Pumirma sa nagkakaisang pahayag na inihanda ng konseho ang hindi bababa sa 84 na mga organisasyon.

“Tumitindig ang mga mag-aaral sa edukasyon, mga lider-estudyante, mga organisasyong pang-mag-aaral at ang malawak na komunidad ng Pamantasang Normal ng Pilipinas para sa sahod, trabaho, edukasyon, pananagutan, at kasarinlan,” ayon sa kanilang pahayag.

Nahimok rin nila ang mga propesor at administrador ng PNU na sumuporta sa walkout ng mga estudyante at bigyan sila ng luwag sa kanilang mga klase at aktibidad sa araw ng pagkilos.

Liban sa PNU, nagkaroon din ng lokal na pagtitipon ang mga grupo ng mga estudyante ng University of the Philippines Diliman College of Education bago nakimartsa sa Mendiola.

Panunupil sa protesta sa Iloilo City

Nakiisa rin sa araw ng pagkilos ang ACT Panay na nagtipon sa harap ng DepEd sa La Paz, Iloilo City. Labag sa kanilang karapatang magpahayag at magtipon, pinaalis at binuwag ng mga pulis ang protesta ng mga guro at kanilang mga tagasuporta. Pinaalis sila dahil sa sinasabing kawalan ng permit para magprotesta.

Kinundena ng mga grupo ang ginawang panunupil sa protesta. “Sa lantarang pagtatangkang patahimikin ang mga nagpuprotesta, sinubukan pang agawin ng mga pulis ang megaphone para mapahinto ang programa,” paliwanag ng Bagong Alyansang Makabayan (Bayan)-Panay.

Paulit-ulit pang nagbanta ang mga pulis na aarestuhin ang mga nakatipon kung hindi sila titigil sa protesta. “Isa itong taktika ng intimidasyon na walnag kahit anong batas na pinagbabatayan at malinaw na layuning maghasik ng takot at supilin ang karapatan ng mamamayang magprotesta,” ayon pa sa Bayan-Panay.

Ibinalita rin ng grupo na nakasuot ng mga bulletproof vest at armado ang mga pulis na nagpatigil sa protesta.