‎Subong nga adlaw, ginkomemorar sang pumuluyong Pilipino ang ika-53 nga anibersaryo halin sang pagdeklara sang Martial law sa bilog pungsod sang amay nga Marcos.

Madumduman nga ini isa ka madulom nga bahin sang aton kasaysayan kon sa diin madamo ang nangin biktima sa estado paagi sa pagpamatay, tortyur, desaparecidos, pagpangdakop kag iban pa. Sa isla sang Negros, madumduman man ang madinuguon nga Escalante Massacre, sa tunga sang grabeng kagutom kag kaimulon bangud sa krisis sang kalamay nga bunga sang monopolyo sa duta sang mga kumprador-agalon sadtong dekada 80, nga gani nagapabilin tubtob subong.
‎
‎Sa pihak nga bahin, amo man nga kadulom ang nagpaigrab sa kalayo sa pagbato sang ginpigos kag ginhimuslan, halin sa First Quarter Storm hasta sa EDSA People Power sadtong 1986, kag nagpaabante sa armadong rebolusyon sa bilog pungsod.
‎
‎Subong nga panahon nga nagbalik sa poder ang pamilya Marcos nga ginpalagpot na sa kasaysayan, kinahanglanon nga ang nagabato nga diwa sang pumuluyo sa Southwest Negros magapadayon. Ini gikinahanglan ilabi na nga ang lugar nangin target sang mga dalagkung lokal kag dumuluong nga korporasyon parehas sang plantasyon sang palm oil, mina, kwari, kag iban pa, nga nagapanghalit sa pangabuhian sa mga mangunguma kag tumandok.
‎
‎Kinahanglan man dumdumon nga ang ini nga ekonomikanhong interes sang nagaharing sahi nga ginrepresentahan ni Marcos Jr, updan sang mga makasiligni nga krimen kaparehas sadtong panahon sa iya amay. Para maduso ang ila paghugakom sang mga dunang manggad kag kusog-pangabudlay, ginagamit nila ang AFP, PNP, NTF-Elcac kag iban pa nga mga kahimbon agud pahugon kag punggan ang makatarunganon nga pagbato sang pumuluyo.
‎
‎Sa esensya, bisan pa wala gindeklara, idalom gihapon ang bilog pungsod sang laye nga militar. Wala sang kinatuhay ang amay kag anak nga Marcos, nga puno ang paghari sang korapsyon kag pagpamatay. Bisan ano pa nga pagpanghinabon, maathag nga mismo si Marcos Jr amo ang pinakaulo sa korapsyon para mapabusog ang iya kaugalingon kag mga alipores kabaylo ang dugo kag balhas sang pigado. Nagapabilin sa gihapon nga ang burukrata kapitalismo, ang paggamit sang estado bilang instrumento sa pagpanghimulos sa nagaharing sahi, upod ang imperyalismo kag pyudalismo, ang gamot sang kabudlayan sang mayorya sang pumuluyo.
‎
‎Indi matursi sa bisan ano nga kalibre sang pasismo ang kamadmaran sang pumuluyo. Gani, subong nga adlaw, nagadahunog ang panawagan sang sahing ginpigos kag ginhimuslan sa kadalanan bangud sa pagkabuksas sang grabeng korapsyon kag kainutil sang mga proyekto sa ‘pagkontrol sa baha’ sang reaksyunaryong gobyerno. Dugang pa, malawig na nga maathag sa pumuluyo nga bisan gani ang mga proyekto sang NTF-Elcac paagi sang BDP (Barangay Development Program) napuno sang korapsyon sang mga mataas nga opisyal.
‎
‎Ang kasaysayan na ang nagatudlo sa aton: yara mismo sa kolektibong paghulag sa pumuluyo malab-ot ang hustisya. Wala na sang malauman nga pagbag-o ang mangunguma, mamumugon, kag iban pa nga sektor idalum sa isa ka garuk nga sistemang malakolonyal kag malapyudal.
‎
‎Padayon nga batuan ang Martial law idalom sa rehimen US-Marcos Jr! Sukton kag silutan ang mga kriminal nga yara sa poder ilabina si Marcos mismo! Maghimakas, indi mahadlok! Rebolusyon ang solusyon!