Indi lang sa kadalanan magalanog ang tingog sang pumuluyo sa pagsug-alaw sa komemorasyon sang ika-53 ka tuig sang Martial Law, kundi lakip na ang mga pumuluyo sa kabukiran nga labing ginahimuslan kag ginapigos.

Ang 14 ka tuig nga pagpaidalom sang pungsod sa laye militar sang panahon ni Marcos Sr napuno sang kadulom nga ginharian sang pasismo kag korapsyon ang pungsod. Indi malipatan sang mga pumuluyo, ilabina sa mga Negrosanon, ang iya mapintas nga hinimoan. Nakaukit sa kasaysayan ang 70,000 ka pumuluyo nga iligal nga gindakop, 34,000 ang gintortyur, kag mas o menus 3,200 man ang ginpatay sa diktadurang Marcos. Dugang pa gid sa isip ang mga nagkalamatay bangud sa tuman nga kagutom, resulta sang korapsyon sang pamilyang Marcos kag iya mga kroni. Gani, nabutang man si Ferdinand Marcos Sr sa Guinness Book of World Records bilang presidente nga may pinakadako nga nakorap halin sa kaban sang pumuluyo.

Ginapanumdum subong sa iya anak nga si Marcos Jr ang kaangay sini nga laragwayi sang paghari sa porma sang nagkagrabe nga pasismo kag nagapanimaho nga korapsyon. Bisan ano pa man nga pagpanghugas-kamot ang ginhimo ni Marcos Jr, indi lipod ang kamatuoran nga siya mismo ang nangunang pasabton sa lapnagon nga korapsyon sa iya rehimen. Siya man ang naga-aprubar sang mga dalagkuan nga pondo para sa ‘flood-control projects’ agud makabulsa siya kag iya mga abyan sang binilyon nga kwarta. Ang iya imahe nga kuno ‘kontra-korapsyon, pagtabon ini sa iya tikang nga pagkonsolida kag pagpaluhod sang mga burukrata-kapitalista sa pungsod sa iya gahum.

Naga-alisngaw ang baho sang mga opisyal sang reaksyonaryong gobyerno sa wala huya nga pagkamkam sang kwarta kabaylo sang kabuhi sang pumuluyo. Samtang nagalutaw sang manggad ang mga opisyal, nagakalunod man sang baha ang ordinaryong pumuluyo sa kada pag-ulan nga pila na katuig gina-antus.

Nagakadapat lang gid nga pasabton ang mga kawatan sang kwarta sang pumuluyo.
Bisanpaman, natural lang ang korapsyon sa isa ka sistema nga ginadominahan sang mga burukrata, dagkong agalon may duta kag dagkong komprador kadungan sang hugot nga uyat sang imperyalismong US sini. Indi lang bastante ang pipila ka reporma kag pag-ilis sang lider ukon opisyal sang gobyerno nga parehas lang ang kolor kag ara gihapon sa nagaharing hut-ong.

Ang solong solusyon sini amo ang pagrumpag sa sistemang mala-kolonyal kag mala-pyudal nga sistema, nga naga-ugat sa burukrata-kapitalismo, pyudalismo, kag imperyalismo. Mahimo lang ini pinaagi sa armadong paghimakas.

Gani, ang sunod-sunod nga nagkalatabo subong mas magganyat pa sa mas daghang pumuluyo nga mag-uyat sang armas. Subongman, mas palanugon pa sang mga Pulang hangaway ang mga taktikal nga opensiba para pasabton ang armadong makinaryas sang estado nga nangin instrumento sini para sa pagtapna kag pagpahipos sang nagabaha nga pumuluyo nga nagahimakas.